Từ nhỏ tôi đã là “giúp việc” của gia đình, thân làm cô nhưng lại giúp anh chị dâu nuôi lớn cả ba đứa cháu.
Năm hai mươi tám tuổi, tôi phát hiện mình bị ung thư dạ dày giai đoạn cuối. Mẹ đến thăm, câu đầu tiên bà nói là: “Mày đi rồi thì con của anh mày ai trông?”
Chị dâu cũng đứng bên cạnh chép miệng than vãn: “Đại Bảo nhà mình còn chưa lên cấp hai, sau này ai kèm chúng nó học? Cô không thể cố sống đến lúc chúng nó thi đại học xong được à?”
Ngày tôi nhắm mắt xuôi tay, cả nhà đang rình rang làm tiệc đầy tháng cho đứa con thứ tư của anh chị dâu, chẳng ai quan tâm xem tôi đã trút hơi thở cuối cùng từ lúc nào.
Mở mắt ra lần nữa, tôi đã trở về đúng ngày điền nguyện vọng thi đại học.
Mẹ bưng một ly sữa bước vào, cười híp mắt bảo:
“Đình Đình à, con cứ đăng ký trường Sư phạm trên thành phố là được, vừa gần nhà, cuối tuần lại còn về phụ trông cháu.”
Tôi nhìn khuôn mặt của mẹ, mỉm cười.
“Vâng mẹ, con nghe mẹ.”
Nhưng mẹ vừa bước ra khỏi cửa, tôi lập tức đổi nguyện vọng thi đại học sang một trường cách nhà hai nghìn cây số.
1
“Đình Đình, đại học con cứ đăng ký Sư phạm trên thành phố đi, gần nhà.”
“Chị dâu con đang chuẩn bị mang thai đứa thứ ba, mỗi cuối tuần con về còn giúp trông Đại Bảo với Nhị Bảo.”
“Dù sao con cũng học Sư phạm, chăm trẻ con là đúng chuyên ngành rồi còn gì.”
Kiếp trước tôi từng do dự, muốn đăng ký một trường đại học ở tỉnh khác. Mẹ khóc lóc ngay tại chỗ, than thở rằng bà còn phải trông coi cái tiệm tạp hóa, chị dâu thì phải đi làm, tôi mà đi thì chẳng có ai giúp anh trai trông con.
Tôi mềm lòng, chọn trường Sư phạm thành phố, cách nhà chỉ bốn mươi phút đi xe.
Kéo theo sau đó là mười năm ác mộng, đến tận lúc chết tôi vẫn bị bóc lột đến sức cùng lực kiệt.
Tôi hít một hơi thật sâu. Điền mã trường Đại học Sư phạm thành phố vào bảng nguyện vọng.
Mẹ cười: “Thế mới đúng chứ, mẹ biết con gái mẹ hiểu chuyện nhất mà.”
Tôi cũng mỉm cười.
Đợi mẹ cầm ly sữa trống đi ra ngoài, tôi lập tức mở giao diện chỉnh sửa nguyện vọng.
Ngoài cửa vang lên tiếng anh trai Hứa Lỗi: “Đình Đình, Đại Bảo khóc rồi, ra dỗ cháu đi!”
Tôi không nhúc nhích.
Nếu là kiếp trước, tôi đã vội vàng mở cửa lao ra ngoài. Đại Bảo giờ mới hai tuổi, khóc rống lên nghe rất xót ruột.
Nhưng bây giờ nghe tiếng khóc này, trong lòng tôi chẳng gợn chút cảm xúc nào.
Kiếp trước, một mình tôi chăm ba đứa trẻ, mới hai mươi mấy tuổi đầu mà tóc đã bạc trắng vì lao lực.
Kiếp này, tôi không hầu hạ nữa!
“Đình Đình?” Hứa Lỗi gọi thêm một tiếng, giọng đã bắt đầu thiếu kiên nhẫn.
“Mày làm gì trong đó thế? Cháu khóc mà không nghe thấy à?”
Tôi mở cửa.
Anh trai Hứa Lỗi đứng ngoài hành lang, ôm Đại Bảo trong tay, tư thế bế sai bét, nhưng tôi cũng chẳng buồn chỉnh lại.
Chị dâu Trương Mẫn ngồi trên sofa, vắt chéo chân lướt video trên mạng, đầu cũng chẳng thèm ngẩng lên.
Tôi không nói tiếng nào, đưa tay đón lấy Đại Bảo. Thằng bé vừa vào tay tôi đã nín khóc ngay.
Anh trai thở phào: “Đúng là chỉ có cô mới dỗ được.” Nói xong anh ta quay ngoắt về phòng, cửa vừa đóng lại đã nghe thấy tiếng âm thanh trò chơi điện tử vang lên.
Chị dâu lúc này mới đứng dậy khỏi sofa.
“Đình Đình, tối nay anh chị phải ra ngoài ăn, cô trông Đại Bảo nhé.”
“Nhị Bảo còn nhỏ, không cần lo nhiều đâu, cô nhớ cho uống sữa một lần là được.”
Nhìn nụ cười của Trương Mẫn, tôi nhớ lại kiếp trước.
Lần nào tôi cũng ngoan ngoãn đồng ý, rồi hai vợ chồng họ ra ngoài chơi đến tận nửa đêm mới mò về. Một mình tôi xoay xở với hai đứa trẻ, đứa lớn quấy, đứa bé khóc, tôi đến ngụm nước cũng chẳng có thời gian mà uống.
“Vâng.” Tôi cười đáp.
Chị dâu gật đầu hài lòng, về phòng thay quần áo đi chơi.
Tôi đặt Đại Bảo xuống thảm tập bò.
Thằng bé vươn tay đòi bế, tôi bơ luôn, quay người đi rót nước.
Đại Bảo òa khóc nức nở phía sau. Tôi vẫn không thèm ngoảnh đầu lại.
Mẹ tôi từ trong bếp thò đầu ra, cau mày: “Đình Đình, Đại Bảo khóc thế kia sao con không dỗ đi!”
Tôi làm vẻ mặt vô tội: “Mẹ ơi, Đại Bảo nặng quá, con bế không nổi. Anh hai có sức, để anh ấy dỗ đi.”
Sắc mặt mẹ trầm xuống: “Anh con là đàn ông con trai, biết dỗ trẻ con thế nào được?”
Lại nữa rồi.
Bố và anh trai là “đàn ông con trai”, nên cái gì cũng không cần nhúng tay vào. Chị dâu là “người ngoài”, nên không tiện sai bảo.
Chỉ có tôi, giống như một con ở trong nhà, nhẫn nhục chịu đựng mặc người sai phái.
Tôi không thèm cãi, bưng ly nước về phòng mình, chốt khóa trái cửa lại.
Đại Bảo khóc đến xé ruột xé gan, ngoài cửa rất nhanh vang lên tiếng cãi vã của anh trai và chị dâu.
Hai người cãi nhau vài câu, cuối cùng là mẹ tôi phải bỏ dở mớ rau đang nhặt dang dở để chạy ra dỗ cháu.
Tôi mở lại giao diện nguyện vọng đã sửa, kiểm tra lại một lần nữa.
Hải Thành, cách cái huyện nhỏ của chúng tôi hai nghìn cây số, đi tàu hỏa mất một ngày một đêm.
Kiếp này, đừng ai hòng cản bước tôi.
2
Còn hai tháng nữa mới khai giảng.
Trong hai tháng này, tôi phải diễn cho trọn vai “Đình Đình ngoan ngoãn”.
Sáng sớm hôm sau, chị dâu đã bế Đại Bảo đến trước cửa phòng tôi.
“Đình Đình, chị đi làm đây, cô trông Đại Bảo nhé.”
Tôi cười vâng dạ, đón lấy đứa bé.
Đại Bảo hai tuổi, đang cái tuổi bám người nhất, dang tay đòi tôi bế.
Tôi đặt thẳng thằng bé xuống thảm.
Thích khóc thì khóc, không dỗ, không bế, không chơi cùng. Ngoài việc cho uống sữa và thay bỉm, tôi tuyệt nhiên không làm thêm bất cứ thứ gì thừa thãi.
Chiều đến, mẹ gọi điện về: “Đình Đình, tiệm có hàng giao đến, con ra khuân phụ mẹ với!”
Tôi nhìn Đại Bảo và Nhị Bảo đang ngủ say, bước ra tiệm tạp hóa của gia đình.
Bố tôi, ông Hứa Kiến Quốc, đang ngồi đánh bài với ông lão tiệm bên cạnh ngay trước cửa.
Anh trai Hứa Lỗi ngồi sau quầy thu ngân cắm mặt chơi game.
Một mình mẹ tôi loay hoay bê từng thùng nước ngọt từ xe ba gác xuống, mệt đến mức lưng không thẳng lên nổi.
Nếu là kiếp trước, tôi đã lao ngay vào bê đỡ.
Còn kiếp này, tôi đi tới thẳng thừng sai bảo anh trai: “Anh hai, anh ra bê đi, em đang mỏi tay.”
Anh ta chẳng thèm ngẩng đầu: “Anh đang bận, mày đi mà bê.”
Tôi bật cười: “Chơi game mà cũng gọi là bận à?”
Mẹ vội vàng chạy ra hòa giải: “Thôi thôi, Đình Đình con bê đi, anh con tự biết chừng mực.”
Biết chừng mực?
Anh ta thì biết cái rắm ấy. Hơn ba mươi tuổi đầu, khả năng tự lập còn thua cả một con khỉ đột trưởng thành.
Cuối cùng tôi vẫn bê, nhưng cố tình bê thật chậm chạp.
Mẹ giục tôi: “Đình Đình, con làm nhanh lên, người ta đang đợi kìa.”
Tôi đáp: “Mẹ ơi, con đau lưng. Con còn nhỏ mà lưng hỏng rồi thì sau này làm sao tìm được việc?”
Mẹ tôi sững người, không nói thêm gì nữa.
Bố và anh trai thì vẫn không thèm ngẩng đầu lên, coi hai mẹ con tôi như không khí.
Đến bữa tối, chị dâu đột nhiên lên tiếng.
“Chồng à, Đại Bảo đến tuổi đi học lớp giáo dục sớm rồi, một kỳ ba nghìn tệ .”
Đũa trên tay anh trai khựng lại: “Không có tiền.”
Chị dâu bèn nhìn sang tôi.
“Đình Đình, cô có tiền lì xì đúng không? Cho anh chị mượn dùng tạm đi.”
Mẹ tôi cũng hùa vào: “Đúng đấy, con làm cô, tiêu chút tiền cho cháu cũng là chuyện nên làm, sau này Đại Bảo còn phải phụng dưỡng lúc con về già mà.”
Tôi đặt đũa xuống, mỉm cười.
“Được thôi, chị dâu viết tờ giấy vay nợ đi, em sẽ cho mượn.”
Sắc mặt chị dâu thay đổi hẳn: “Người một nhà mà còn bắt viết giấy vay nợ?”
“Anh em ruột cũng phải tính toán rành mạch. Chị dâu vừa bảo là ‘mượn’ em cơ mà? Đã mượn thì phải có giấy trắng mực đen, đó là đạo lý hiển nhiên.”
Mẹ tôi vội xoa dịu: “Thôi thôi, không mượn nữa.”
Tối đến, mẹ vào phòng, nắm tay tôi khuyên nhủ.
“Đình Đình, mẹ biết con tủi thân. Nhưng anh con nuôi gia đình không dễ dàng gì, chị dâu con cũng phải đi làm, con giúp đỡ anh chị một chút đi.”
Tay mẹ đầy những vết chai sần, kết quả của bao năm lao lực cật lực.
“Mẹ, mẹ cũng đâu có sung sướng gì.”
“Bao năm nay một mình mẹ cáng đáng cái nhà này, bố và anh hai có ai quan tâm đâu.”
Mẹ sững lại, vành mắt đỏ hoe.
Nhưng bà lập tức nói tiếp: “Con đừng nói bố với anh con như thế, họ cũng có nỗi khổ riêng mà.”
Mẹ tôi là vậy đấy, luôn nói đỡ cho con trai và chồng, cho dù họ chỉ coi bà như một người giúp việc không công.
Bà bị cái nhà này vắt kiệt đến tận xương tủy, lại còn muốn kéo cả tôi vào chung một cái hố lửa.
Kiếp trước, tôi luôn vì thương xót bà mà chọn cách để bản thân phải chịu uất ức.
Kiếp này tôi tỉnh ngộ rồi, tôi sẽ vĩnh viễn không bao giờ đánh thức được một kẻ đang cố tình giả vờ ngủ.
3
Ngày giấy báo trúng tuyển được gửi đến, cả nhà đều có mặt.
Lúc nhận bưu kiện, tay tôi run lên bần bật, đó là giấy báo trúng tuyển của Đại học Hải Thành.
Tôi giấu tờ giấy báo vào trong áo rồi mới bước vào nhà.
Mẹ hỏi: “Trường nào thế?”
Tim tôi đập thình thịch, nhưng nét mặt vẫn rất bình thản: “Thì Sư phạm thành phố chứ trường nào nữa, mẹ giám sát con điền nguyện vọng mà.”
Bà không nghi ngờ gì, quay người tiếp tục nhặt rau.
Anh trai vừa chơi game vừa mỉa mai: “Giấy báo thì có gì mà xem, cũng chỉ là một tờ giấy thôi.”
Trong bữa cơm tối, bố tôi hiếm khi chủ động mở lời.
“Đình Đình, thế đại học học ở đâu?”
Tôi chợt căng thẳng: “Dạ, Sư phạm thành phố ạ.”
Bố gật đầu: “Gần nhà là tốt, cuối tuần về còn phụ mẹ mày làm việc nhà.”
Mẹ tiếp lời: “Bố mày nói đúng đấy, nhà này không thiếu con được đâu.”
Anh trai chen vào: “Chứ còn gì nữa, mày mà đi thì ai trông trẻ con?”
Chị dâu ngồi bên cạnh cũng nói hùa vào:
“Đình Đình học Sư phạm mà, làm cô giáo chẳng phải cũng là trông trẻ con sao?”
“Cô cứ lấy Đại Bảo với Nhị Bảo ra mà thực hành, sau này việc học hành của tụi nhỏ cứ giao hết cho cô, nhà mình lại tiết kiệm được cả đống tiền!”
Tôi bật cười.
“Chị dâu, con của chị và anh hai, sao cứ một mực muốn đùn đẩy hết cho em thế?”
Anh trai đập mạnh đũa xuống bàn.
“Hứa Đình, mày nói thế là ý gì? Mày không phải người cái nhà này à?”
Sắc mặt chị dâu cũng trở nên khó coi.
“Đình Đình, cô ăn nói kiểu gì đấy, làm như nhà này bạc đãi cô lắm vậy. Cô ăn ở trong nhà không tốn một đồng nào đúng không? Cô đi học đại học, nhà mình cũng phải bỏ tiền ra đúng không? Phụ giúp gia đình chút việc thì có làm sao!”
“Chị dâu, đại học em đã làm thủ tục vay vốn sinh viên rồi, không cần nhà mình phải bỏ tiền đâu.”
Lúc này bố tôi lên tiếng.
“Đình Đình, mày nói mấy chuyện này làm gì? Người một nhà mà tính toán rạch ròi thế ra thể thống gì?”
“Anh mày là đàn ông, phải lo nuôi gia đình. Mày là con gái, sau này lấy chồng là thành người nhà người ta rồi, bây giờ giúp đỡ nhà đẻ là chuyện đương nhiên.”
Bố tôi cả đời này chưa từng giặt một cái áo, chưa từng nấu một bữa cơm, chưa từng bê một thùng hàng nào.
Ông lấy tư cách gì mà lên lớp tôi?
“Bố, bố nói đúng lắm.”
“Anh hai phải nuôi gia đình, thế thì càng nên làm nhiều việc hơn, dù sao anh ấy cũng là trụ cột mà.”
Mẹ lại đứng ra làm người hòa giải.
“Đình Đình, bố cũng chỉ muốn tốt cho con thôi. Con gái con lứa, đừng có mạnh mẽ quá, sau này lại ế chồng đấy.”
Tôi nhìn thẳng vào mắt mẹ.
